Wat begint op de flanken van de Kilimanjaro, eindigt uiteindelijk in jouw koffiekop. Peter bezocht de plantages, ontmoette de mensen achter Tumaini en zag hoe duurzame samenwerking en innovatie bijdragen aan een sterke toekomst voor de Tanzaniaanse koffiegemeenschap.
Door Peter Deprez
Soms zit er achter een kop koffie veel meer dan aroma's, smaken en vakmanschap. Soms zit er een verhaal achter van mensen, families en gemeenschappen die elke dag met passie werken om iets moois te creëren.
Vorige maand kreeg ik samen met onze partner Efico de kans om vier dagen door te brengen in Tanzania, aan de voet van de Kilimanjaro. Een reis die mij niet alleen een nog beter inzicht gaf in de wereld van koffie, maar vooral in de mensen achter de koffie die wij bij Viva Sara elke dag branden.
Aankomen aan de voet van de Kilimanjaro
Na een lange reis kwamen we 's avonds aan in de Kilimanjaro-regio, één van de belangrijkste koffiegebieden van Tanzania. We verbleven op Mlama Coffee Farm, midden tussen de koffieplantages.
Vanaf het eerste moment voelde ik hoe sterk koffie hier verweven is met het dagelijkse leven. Overal zie je koffievelden, ontmoet je boerenfamilies en hoor je verhalen die vaak al generaties lang met koffie verbonden zijn.
Samen met African Partnerships Kilimanjaro (APK) en de Efico Foundation kregen we een uitgebreide introductie over de regio, de geschiedenis van de koffieteelt en de uitdagingen waar koffieproducenten vandaag voor staan. Klimaatverandering, toegang tot water, prijsdruk en duurzaam landgebruik zijn thema's die hier dagelijks leven.
Toch voelde ik vooral optimisme. De mensen die we ontmoetten geloven in de toekomst van kwaliteitskoffie en werken elke dag aan verdere professionalisering.
Water als sleutel tot de toekomst
De tweede dag stond volledig in het teken van een project dat bijzonder veel indruk op mij maakte.
Koffie heeft water nodig. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in sommige regio's wordt toegang tot water steeds moeilijker. Daarom bezochten we het Kilimanjaro Water & Food for All Programme, een ambitieus project dat water uit de Weru Weru-rivier naar hoger gelegen landbouwgebieden brengt.
Wat dit project zo bijzonder maakt, is dat het grotendeels werkt met natuurlijke hoogteverschillen. Het water wordt verdeeld zonder dieselpompen of zware energie-infrastructuur. Duurzaam, efficiënt en met een beperkte ecologische voetafdruk.
Tijdens ons bezoek zagen we hoe koffiebedrijven zoals Lambo Coffee Farm en Silverdale Coffee Farm dankzij deze infrastructuur veel efficiënter met water kunnen omgaan. Moderne irrigatiesystemen zorgen niet alleen voor betere koffieplanten, maar geven landbouwers ook de mogelijkheid om bijkomende gewassen te telen. Dat betekent meer voedselzekerheid en extra inkomsten voor honderden gezinnen.
Voor ons als koffiebrander was dit één van de meest inspirerende momenten van de reis. Het toonde aan dat investeren in koffie niet alleen gaat over kwaliteit, maar ook over de toekomst van de mensen die de koffie produceren.
Daarom bekijken wij vandaag samen met onze partners hoe we in de toekomst mogelijk ook kunnen bijdragen aan dit waterproject. Niet als een eenmalige actie, maar als een investering in duurzame koffieproductie voor de komende generaties.
Op bezoek bij de boerderijen achter onze koffie
De derde dag bracht ons naar de plantages zelf.
We bezochten onder meer Lambo Coffee Farm en Silverdale Coffee Farm, waar we van dichtbij konden meemaken hoe koffie wordt geteeld, geoogst en verwerkt.
Samen met de plukkers wandelden we tussen de koffieplanten en plukten we zelf rijpe koffiebessen. Het lijkt eenvoudig, maar elke bes moet op het juiste moment geplukt worden om de gewenste kwaliteit te garanderen.
We volgden vervolgens het volledige traject van de koffie: van de vers geplukte bessen naar de wasstations, het fermentatieproces, het drogen en uiteindelijk de opslag van de groene koffie.
Wat me vooral opviel was de enorme aandacht voor detail. Elke stap wordt gecontroleerd, gemeten en opgevolgd. Kwaliteitskoffie ontstaat niet toevallig. Het is het resultaat van honderden kleine beslissingen die dagelijks genomen worden.
Een bijzonder moment met Tumaini
Eén van de meest emotionele momenten van de hele reis vond plaats op de plantage.
Ik had vanuit België een zakje van onze Tumaini-koffie meegenomen, precies zoals klanten hem bij Viva Sara kopen.
Voor veel producenten was dit de eerste keer dat ze hun eigen koffie terugzagen als afgewerkt consumentenproduct.
Ze bekeken aandachtig de verpakking, lazen alle informatie en stelden tientallen vragen. Kort daarna organiseerden we spontaan een cupping waarbij ze hun eigen koffie proefden zoals die uiteindelijk in België wordt gedronken.
De reacties waren bijzonder mooi om te zien.
Je voelde de trots. De trots van mensen die dagelijks tussen de koffieplanten werken en plots het eindresultaat in handen krijgen van hun inspanningen.
Op dat moment besefte ik opnieuw hoe bijzonder onze rol als koffiebrander eigenlijk is. Wij vormen een brug tussen de mensen die de koffie produceren en de mensen die er duizenden kilometers verderop van genieten.
Van Tanzania naar de rest van de wereld
Later die dag bezochten we ook het Tanzania Coffee Board en het koffieveilingshuis in Moshi.
Daar kregen we inzicht in het volledige traject dat groene koffie aflegt voordat ze bij koffiebranders terechtkomt. Kwaliteitsanalyses, classificaties, staalnames en de uiteindelijke verkoop op de internationale markt verlopen hier op een uiterst professionele en transparante manier.
Het bezoek maakte duidelijk hoeveel werk en expertise er achter elke container koffie schuilgaat.
De mensen achter de koffie
Op de laatste dag maakten we iets mee wat misschien wel het meest indruk op mij maakte.
We waren aanwezig bij de wekelijkse loonuitbetaling van de koffieplukkers.
Voor ons lijkt dat misschien een gewone administratieve handeling. Voor de gezinnen in de regio is het echter een belangrijk moment in de week. Met dit inkomen worden boodschappen gedaan, schoolkosten betaald en gezinnen onderhouden.
Je voelde hoe belangrijk koffie hier werkelijk is. Niet alleen als exportproduct, maar als economische motor voor duizenden families.
Later die dag zagen we hoe een container met Tumaini-koffie werd geladen voor export.
Daar stond ik dan. Aan de ene kant de mensen die maandenlang aan deze oogst gewerkt hadden. Aan de andere kant een container die binnenkort richting Europa zou vertrekken.
Het was de perfecte samenvatting van deze reis.
Meer dan koffie
Deze vier dagen hebben mij opnieuw doen beseffen dat koffie veel meer is dan een product.
Achter elke kop koffie schuilt een verhaal van vakmanschap, samenwerking en menselijke verbondenheid.
We hebben tijdens deze reis onze bestaande samenwerking met de Tumaini-producenten verder kunnen versterken en kregen tegelijk de kans om na te denken over toekomstige projecten, zoals het waterprogramma waar duizenden boerengezinnen vandaag al de vruchten van plukken.
Wanneer ik vandaag een kop Tumaini proef, denk ik niet alleen aan de smaken in de tas. Ik denk aan de mensen die ik heb ontmoet, aan hun passie en aan hun vertrouwen in de toekomst.
En precies daarom blijven wij geloven in duurzame, transparante en langdurige partnerschappen met de mensen achter onze koffie.
Van de flanken van de Kilimanjaro tot in jouw koffiekop. Dat is het verhaal van Tumaini.
